Project Zinnige Schouderzorg

Optimaliseren schouderzorg door versterking in de eerste lijn en betere samenwerking met de tweede lijn

Het Schouder Centrum Nijmegen verwacht dat samenwerking tussen huisartsen, orthopeden en fysiotherapeuten en de afgesproken werkwijze leidt tot een hogere  patiënt tevredenheid, een afname van het aantal chronische schouderklachten[1] en kosten-efficiënte schouderzorg.
VEZN en ZonMw hebben subsidie toegekend om de SCN-aanpak voor schouderklachten te onderbouwen, te verspreiden en een impuls te geven aan de structurele samenwerking tussen huisartsen en SCN.

De hoofddoelen voor het project Zinnige Zorg bij Chronische Schouderklachten zijn:

  1. Handboek met geteste en geëvalueerde werkwijze SCN, inclusief financieel model.
  2. (Gespecialiseerde) fysiotherapeuten, huisartsen en orthopeden werken volgens het handboek SCN en voorkomen chroniciteit van schouderklachten.
  3. Tevreden patiënten met verminderde beperkingen in activiteiten en/of toegenomen participatie na basisintake[2] en vervolgbehandeling volgens werkwijze SCN. 


Enkele praktische punten over het project

  • Looptijd van het project: april 2020 – dec 2022.
  • Deelnemende behandelaars: orthopeden afd. Orthopedie CWZ, huisartsen Wijchen en HAGRO Oud-West Nijmegen, fysiotherapeuten FysioNovio, Fysiotherapie Wijnhoven – Gierman. Steun van VGZ.
  • Vanaf 1 januari 2021 krijgen 500 patiënten volgens de SCN werkwijze een basisintake en behandeling.
  • Inhoudelijk projectleiders: Pim Kreutzer en Guido Sourens. Projectmanager: Jeanet Bouw.
  • Stuurgroep: Jacco Jenner (orthopeed CWZ, inhoudelijk voorzitter stuurgroep), Cea van Dillen (patiënt), Gerco Lokate (huisarts), Harmen van der Linde (revalidatiearts), Jacques van Oorschot (huisarts), Jurgen Hermsen (VGZ 2e lijn).
  • Voor meer informatie: [email protected], [email protected] of [email protected]

Het beschrijven, testen en (financieel) onderbouwen van de SCN-werkwijze, zijn ondergebracht in de VEZN-aanvraag. In de ZonMw-aanvraag ligt het accent op het verbeteren van regionale samenwerking door verspreiding van de SCN-methodiek met behulp van PR, website en promotie, ontwikkeling training/scholing en het inrichten van supervisiegroepen. Op basis van de beide subsidieaanvragen is een integraal plan van aanpak opgesteld.


Zoektocht voor patiënten met schouderklachten vaak lang

Schouderpatiënten die bij een behandelaar van SCN terecht komen, geven vaak aan dat zij een lange weg hebben gevolgd voordat zij de juiste zorg kregen. 

Redenen die zij noemden zijn o.a.:

  • Achteraf gezien onnodige doorverwijzing naar de orthopeed die hen terugverwees omdat er geen indicatie was voor een orthopedische interventie;
  • Behandeling door een fysiotherapeut die niet voldoende was gespecialiseerd in onderzoek en behandeling van mensen met schouderklachten;
  • Achteraf gezien onvoldoende aandacht voor de belemmerende invloed van emoties, cognities en de omgeving op het klachtenbeeld. Nieuwe inzichten en mogelijkheden met betrekking tot bewegen, pijn, controle en zelfmanagement, gaf de patiënt later mede een bevredigender resultaat.

Orthopeden betrokken bij SCN geven aan dat 70% van de schouderpatiënten die zij op hun poli zien geen medisch specialistische behandeling nodig heeft en met de juiste zorg goed behandeld kan worden in de 1e lijn. Ook uit literatuur blijkt dat zorg door een gespecialiseerde schouderfysiotherapeut aantoonbaar betere uitkomsten oplevert voor de patiënt.


Schouderzorg is complex

Het onderzoek en de behandeling van schouderklachten is vaak niet eenvoudig. Een veelvoud van factoren kunnen met elkaar interfereren en leiden tot de pijnervaring van de patiënt met bijhorende gevolgen voor beperkingen in het dagelijks leven, op het werk, school en bij sport. Het identificeren en het gericht behandelen voor deze factoren met patiëntgerichte zorg is complex en uitdagend.

Schouder Centrum Nijmegen werkt hieraan door een duidelijk klinisch kader voor mensen met schouderklachten te hanteren. Op basis van best evidence uit richtlijnen en standaarden wordt door middel van een grondige basisintake (met eventueel een vervolg intake bij een andere zorgverlener) een persoons gerichte analyse van het gezondheidsprobleem gemaakt, en vervolgens krijgt de patiënt – na gezamenlijk overleg – het meest optimale zorgvoorstel.

Het SCN wil waarde gedreven zorg leveren en hanteert hierbij de stepped en matched care principes.

Lichte interventies waar het kan, gevolgd door intensievere interventies waar het moet. Periodieke evaluatie is nodig om te bepalen of er sprake is van herstel. Matched care staat voor het afstemmen van de behandeling op kenmerken van de patiënt, zoals de ernst van de problematiek, mentale en sociale vaardigheden, omgevingsfactoren en wensen en behoeften van de patiënt. Belangrijk is dat de patiënt zo snel mogelijke bij de juiste hulpverlener komt en de juiste behandeling krijgt, ter voorkoming van onder- of overbehandeling.

Het toepassen van deze principes leidt naar verwachting tot betere resultaten voor mensen met schouderklachten en/of een vermindering van de kosten.

Essentieel voor de SCN-werkwijze is interprofessionele samenwerking tussen alle mogelijk betrokken zorgverleners, met als doel optimale zorg voor de individuele schouderpatiënt. Specialisten uit de fysiotherapie, orthopedische chirurgie en revalidatiegeneeskunde bundelen hun kennis en kunde om de beste zorg te bieden.

Binnen SCN zijn gemeenschappelijke waarden en een gezamenlijk doel geformuleerd. Daarnaast zijn inhoudelijke en praktische werkafspraken vastgelegd. Door het gebruik van online communicatiemiddelen vindt efficiënte en veilige informatieoverdracht en overleg plaats.


[1] In algemene zin gaat het hier om klachten in de schouderregio.

[2] De basisintake wordt uitgevoerd door een extended scope opgeleide schouderfysiotherapeut.